Οι αγορές μικρών αντικειμένων σε πλατφόρμες όπως η Temu εισέρχονται σε μια νέα φάση. Οι Βρυξέλλες θέλουν να κλείσουν τα κενά που έχουν επιτρέψει την άνοδο του διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου και έχουν επικεντρωθεί στους νέους τελωνειακούς δασμούς που επηρεάζουν εκατομμύρια δέματα από την Ασία.
Αυτό το μέτρο δεν είναι το μόνο που εφαρμόζεται. Από τον Ιούλιο, έχει εφαρμοστεί προσωρινός δασμός 3 ευρώ σε αποστολές κάτω των 150 ευρώ, ενώ θα προστεθεί τέλος διαχείρισης από τον Νοέμβριο. Στόχος είναι οι πλατφόρμες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για το τι πωλούν και για τη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
Μια τελωνειακή μεταρρύθμιση με ονόματα και επώνυμα
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την τελωνειακή μεταρρύθμιση της ΕΕ, η οποία θα εισαγάγει επιβάρυνση για τα δέματα που αγοράζονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ισχύ από τον Νοέμβριο. Αυτό το τέλος διεκπεραίωσης θα προστεθεί στον ισχύοντα δασμό των 3 ευρώ και το τελικό του ποσό δεν έχει ακόμη καθοριστεί, αν και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων συζητήθηκε μια εκτίμηση ύψους 2 ευρώ.
Για να αποφευχθεί η άμεση επιβάρυνση του τελικού καταναλωτή, η επιβάρυνση θα καταβάλλεται από τον φορέα που είναι υπεύθυνος για την κάλυψη των υπόλοιπων τελωνειακών εξόδων της αποστολής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα είναι υπεύθυνη για τον υπολογισμό του ποσού και την περιοδική αναθεώρησή του , λαμβάνοντας υπόψη το κόστος επεξεργασίας, το προσωπικό και την ανάλυση κινδύνου.
Η μεταρρύθμιση αλλάζει επίσης τον ρόλο των πωλητών και των πλατφορμών. Όσοι διευκολύνουν τις αγορές από χώρες εκτός ΕΕ θα θεωρούνται υπεύθυνοι εισαγωγείς. Θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες στις αρχές, να αναλαμβάνουν τις αντίστοιχες χρεώσεις και να εγγυώνται ότι τα προϊόντα συμμορφώνονται με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Οι επανειλημμένες παραβάσεις ενδέχεται να τιμωρούνται με πρόστιμα μεταξύ 1% και 6% της αξίας των αγαθών που εισήχθησαν τον τελευταίο χρόνο.
Από τη Λιλ σε ένα μοναδικό κέντρο δεδομένων
Η νέα τελωνειακή αρχιτεκτονική περιλαμβάνει τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Τελωνειακής Αρχής, με έδρα τη γαλλική πόλη Λιλ. Αυτός ο θεσμός θα συντονίζει τα κράτη μέλη μέσω μιας κεντρικής πλατφόρμας που στοχεύει να γίνει το ενιαίο σημείο τελωνειακής εισόδου για την Ένωση.
Παράλληλα με αυτήν την αρχή, θα αναπτυχθεί ένα ευρωπαϊκό κέντρο δεδομένων για τη συγκέντρωση πληροφοριών και τη βελτίωση της ανάλυσης κινδύνου . Η εφαρμογή του θα γίνει σταδιακά: πρώτα για το ηλεκτρονικό εμπόριο και στη συνέχεια για όλες τις επιχειρήσεις, με στόχο την αντικατάσταση περισσότερων από εκατό εργαλείων πληροφορικής που χρησιμοποιούνται σήμερα από τις εθνικές αρχές.
Ο αντίκτυπος στην Temu και στις αποστολές από την Ασία
Ο όγκος των δεμάτων είναι η βασική αιτία για αυτές τις αλλαγές. Περίπου 5.900 δισεκατομμύρια είδη χαμηλής αξίας εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου σε ένα μόνο έτος, τέσσερις φορές περισσότερα από ό,τι λίγα χρόνια πριν. Η συντριπτική πλειοψηφία, περίπου το 90%, προερχόταν από την Κίνα, υπερβαίνοντας την ικανότητα τελωνειακών ελέγχων.
Τα αρχικά στοιχεία υποδηλώνουν μια μετατόπιση στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι εισαγωγές μικρών δεμάτων στη Γαλλία μειώθηκαν μεταξύ 30% και 40% μετά την έναρξη ισχύος της νέας χρέωσης, σύμφωνα με στοιχεία που ανέφεραν τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης. Εν τω μεταξύ, οι επισκέψεις στο Temu μειώθηκαν κατακόρυφα κατά περισσότερο από 40% τον Ιούλιο, ενώ το Shein σημείωσε μείωση 36%, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Médiamétrie.
Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα αισθητό σε παραγγελίες μόλις λίγων ευρώ , όπου η επιβάρυνση έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο. Για τους καταναλωτές, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε ελαφρώς υψηλότερες τιμές, λιγότερες παρορμητικές αγορές ή μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ της παραγγελίας αρκετών μικρών ειδών ξεχωριστά και της συγχώνευσής τους σε μία μόνο παραγγελία.
Η απάντηση του Temu: τοπικά καταστήματα και πωλητές
Οι πλατφόρμες προσπαθούν να προσαρμοστούν, ώστε οι νέοι κανόνες να μην τις κατακλύσουν. Η Temu ενσωματώνει εθνικούς και περιφερειακούς πωλητές μέσω του τοπικού προγράμματος πωλητών της, το οποίο υπάρχει σε περισσότερες από 30 αγορές. Αυτό της επιτρέπει να φέρει το απόθεμα πιο κοντά στον αγοραστή, να μειώσει τους χρόνους παράδοσης και να μειώσει την εξάρτησή της από μεμονωμένες αποστολές από την Ασία.
Η Shein έχει επίσης ενισχύσει την υποδομή logistics της στην Ευρώπη, με αποθήκες σε χώρες όπως η Πολωνία . Η ιδέα είναι ότι ορισμένα προϊόντα βρίσκονται ήδη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι οι παραγγελίες δεν χρειάζεται να περάσουν από την ίδια τελωνειακή διαδικασία με ένα δέμα που αποστέλλεται απευθείας από την Κίνα.
Αυτή η κίνηση δεν εξαλείφει τα νέα κόστη, αλλά αλλάζει τους όρους ανταγωνισμού. Οι πλατφόρμες που βασίζονταν σε εκατομμύρια μικρές διεθνείς αποστολές θα πρέπει να συνδυάσουν ανταγωνιστικές τιμές με την τοπική εφοδιαστική, τους Ευρωπαίους πωλητές και τη συνεχή προσαρμογή στους ολοένα και πιο αυστηρούς κανονισμούς.
Η αντιπαράθεση μεταξύ των Βρυξελλών και των μεγάλων ασιατικών αγορών υπερβαίνει κατά πολύ έναν απλό φόρο. Διακυβεύεται το μοντέλο αγορών που έχει γίνει δημοφιλές στην Ευρώπη: φθηνά πακέτα, άμεση αποστολή και περιορισμένοι έλεγχοι. Με την τελωνειακή μεταρρύθμιση, οι πλατφόρμες θα πρέπει να αναλάβουν περισσότερες υποχρεώσεις, οι καταναλωτές θα παρατηρήσουν κάποιες αλλαγές στις τιμές και τους χρόνους παράδοσης και η Temu θα προσπαθήσει να διατηρήσει την ελκυστικότητά της βασιζόμενη σε τοπικές αποθήκες και πωλητές. Το παιχνίδι είναι ακόμα ανοιχτό και θα εξαρτηθεί από τον τρόπο εφαρμογής των κανονισμών σε κάθε χώρα.